Wat heeft het Griekse schuldenprobleem of de verwante euro crisis te betekenen?
Speculanten zijn vanaf zomer 2009 tegen in stand blijven van de euro gaan speculeren. Om te proberen wat er met dit spel te verdienen valt.
De regeringen van de eurolanden maken zich waanzinnig druk om de belangen van kapitaalverschaffers. De daarvoor ingrijpend verlaagde levensstandaard van de bevolking in het eurogebied wordt als onvermijdelijk afgedwongen.
De bevolking van Griekenland, Ierland en Portugal wordt nog veel zwaarder verarmd.
De veroorzaakte financiële wanorde wordt propagandistisch gebracht als economische crisis zodat een rookgordijn is opgetrokken waarachter een federatief Europese regering verder wordt doorgedrukt in een-tweetjes tussen Duitsland en Frankrijk. Als onderdeel van de federatie worden de arbeidsvoorwaarden in het eurogebied uitgekleed, gestandaardiseerd en dwingend in handen gelegd van technocraten.
Onbetaalbare schulden
Eigenlijk is Griekenland failliet als het een bedrijf was geweest. Ierland en Portugal ook. Maar ja, een land gaat niet failliet. Want een landsregering kan geld bijdrukken, de bevolking voorzieningen afnemen en extra belastingen opleggen. Dat geld bijdrukken kan een land binnen de Eurozone niet meer. Wel is er steun aan een land in financiële problemen mogelijk, maar daarin is bij het opstellen van de muntunie in 1999 niet voorzien.
De Europese monetaire unie is namelijk (nog) geen politieke eenheid.
Via het Europees noodfonds EFSF en de IMF zijn hoge leningen en garanties gegeven aan Griekenland, Ierland en Portugal.
De bedoeling daarvan is dat die landen daarmee hun staatsleningen op tijd terugbetalen. Banken, verzekeringsbedrijven, pensioenfondsen en andere beleggers in binnen- en buitenland hadden die staatsleningen ooit gekocht als belegging om daar winst op te behalen.
Zodra een staat de schuld of een deel daarvan niet terugbetaalt -het afstempelen- lopen beleggingsinstellingen verlies op. Daardoor gaat hun aandeelhouderswaarde achteruit en ontvangen die aandeelhouders een lager rendement dan verwacht. Ook houders van de bedrijfsobligaties van dat bedrijf kunnen een tik krijgen. In zo’n geval daalt de beurskoers van die bank of verzekeringsmaatschappij.
Nederlandse pensioenfondsen hebben het verlies op problematische staatsleningen allang in hun boeken verwerkt.
Daartoe zijn ze verplicht. Veel internationale banken en verzekeraars hebben een deel van hun bezit aan problematische staatsleningen al in de loop van 2011 verkocht.
De opkoop door de ECB van problematische staatsleningen op de tweedehandsmarkt is bedoeld om de waarde van die staatsleningen op de wereldkapitaalmarkt hoog te houden opdat het verlies voor beleggers laag zal blijven.
De staatsleningen oftewel staatsobligaties van Griekenland en Portugal werden in de loop van 2010 voor een steeds hoger rentepercentage uitgegeven. Op 11 juli 2011 gaf Spanje een lening uit voor 4,87%. Terwijl Duitsland kon lenen voor 3,2%.
Op de tweedehandsmarkt van staatsleningen werd een steeds hogere korting op de nieuwprijs verlangd. Daarmee had de verkoper zijn verlies genomen. En de nieuwe eigenaar -meestal een commerciële partij- heeft het risico op wanbetaling in zijn prijs verrekend. Omgerekend stijgt daarmee de rente voor de nieuwe eigenaar. Zo berekend kwamen in juni 2011 Griekse staatsleningen ver boven de 28% rente uit.
In de vrijemarkt ideologie is het overbodig dat regeringen en de ECB ook nog eens die staatsleningen van beleggingsinstellingen opkopen op kosten van de bevolking om een waardeverlies te voorkomen voor de “markt”.
Die markt bestaat uit vooral banken en verzekeraars en uiteindelijk hun aandeelhouders. In de hoogte van de rente was immers de mogelijkheid van wanbetaling al verrekend. Door dat de Europese regeringen het ondernemersrisico overnemen van beleggers, bieden zij die beleggers een kansspel zonder nieten: eerst wel verhoogde rente inkomsten toestaan, en daarna bij mogelijke wanbetaling een volledige vergoeding garanderen.
Overheveling van inkomsten van bevolking naar beleggingsinstellingen en hun aandeelhouders.
ECB heeft in juli 2011 ca. € 50 miljard Griekse staatsschuld opgekocht. Eind september is dat samen met Italiaanse en Spaanse staatsschuld € 160 miljard. IMF en Eurolanden hebben Griekenland € 110 miljard uitgeleend. Dat wordt allemaal opgebracht door de bevolking van het Eurogebied, alleen het IMF deel is nog breder gespreid.
Natuurlijk willen banken en verzekeraars geen vrijwillige afwaardering van de Griekse staatsschulden. Dat zou verlies betekenen, terwijl de huidige steun dikke winst garandeert.
Wanbetaling op een staatslening legt de schade precies waar die hoort te liggen: bij de belegger die vrijwillig het risico heeft genomen die lening te verstrekken.
Maar de feitelijke machtsverhoudingen liggen duidelijk anders.
De vrije markt ideologie wordt alleen aangehangen zolang dat voordelig is.
Lees ook: Krediet chaos, de Griekse tragedie 2: De bevolking de klos